EU uit zorgen over het verslavende ontwerp van TikTok

Eindeloos scrollen, weinig controle

Volgens de Commissie heeft TikTok nagelaten te beoordelen hoe het kernontwerp gebruikers, vooral kinderen en kwetsbare volwassenen, beïnvloedt.

Het probleem is niet één kenmerk op zich, maar hoe ze samenwerken. Oneindige feeds en constante contentbeloningen maken het makkelijk om zonder nadenken te blijven scrollen. Onderzoek dat door de Commissie is beoordeeld, toont aan dat dit soort ontwerp de zelfbeheersing kan verzwakken en gebruikers kan aanzetten tot gewoonte, soms dwangmatig gebruik.

Onderzoekers ontdekten ook dat de interne risicobeoordelingen van TikTok belangrijke waarschuwingssignalen misten, waaronder:

• Hoe lang minderjarigen ’s nachts op de app blijven,

• Hoe vaak gebruikers de app gedurende de dag opnieuw openen,

• andere patronen hingen samen met overmatige betrokkenheid.

Hulpmiddelen die niet echt helpen

TikTok biedt schermtijdlimieten en ouderlijk toezicht. Maar de Commissie zegt dat deze maatregelen niet goed genoeg werken.

Tijdslimieten zijn makkelijk te negeren en zorgen voor weinig onderbrekingen. Ouderlijk toezicht vereist daarentegen extra opstelling en technische inspanning, wat beperkt hoeveel gezinnen ze daadwerkelijk gebruiken. In de praktijk blijven de risico’s die met het ontwerp van TikTok verbonden zijn grotendeels ongewijzigd.

Daarom vindt de Commissie dat kleine aanpassingen niet voldoende zijn. De voorlopige mening is dat TikTok mogelijk de basisstructuur van de dienst moet veranderen. Dat kan inhouden dat eindeloos scrollen in de loop van de tijd wordt beperkt, echte pauzes van de app worden afgelegd — ook ’s nachts — en wordt aangepast hoe aanbevelingen worden gegenereerd.

Waarom e-commerce aandacht moet besteden

Als de bevindingen worden bevestigd, kan TikTok te maken krijgen met een niet-naleving beslissing en boetes van maximaal 6% van de wereldwijde jaarlijkse omzet.

Voor e-commercemerken en marketeers is dit belangrijk, verder dan alleen de regelbundel. Eventuele noodzakelijke wijzigingen in feedgedrag of gebruikspatronen kunnen invloed hebben:

• Hoe lang gebruikers actief blijven op het platform,

• wanneer advertenties worden getoond,

• Hoe jongere doelgroepen bereikt kunnen worden.

De zaak wijst ook op een bredere verschuiving. Volgens de DSA is platformontwerp zelf nu een regelgevend probleem, niet alleen inhoud of reclame.

Wat er daarna gebeurt

TikTok kan nu het dossier beoordelen en een schriftelijke verdediging indienen. De European Board for Digital Services zal ook worden geraadpleegd. De Commissie benadrukt dat de bevindingen voorlopig zijn en dat het onderzoek nog loopt.